Zijn deze woorden uit Wallenstein's proloog in den meest uitgebreiden zin eigenlijk niet van toepassing op alle uitvoerende kunstenaars?

,,Geizen mit der Gegenwart", want van den roem der meesten blijft na hun dood vaak slechts bitter weinig over. Hoe gering toch, is het aantal dergenen, die nog in dezen tijd met enthousiasme kunnen spreken van een zangeres als Adelina Patti, Pauline Lucca, de beide Garcia's, Wilhelmine Schröder-Devrient of om op eigen bodem te blijven van Sophie Offermans-van Hoven of Wilhelmine Gips. Waarlijk, Schiller's woorden ,,drum muss er geizen mit der Gegenwart" kunnen niet raker worden geformuleerd. Zo schreef in Juli 1941, George S. De Bossan (een pseudoniem voor S.A.M.Bottenheim ?) in zijn voorwoord, tot het boekje ,, Nederlandsche Zangeressen".

*) Vrij vertaald: Voor de kunstenaar wordt in de toekomst geen krans meer gevlecht, daarom moet hij er nu, in het heden, juist zuinig op zijn.

Sophia Johanna Huberta Offermans-van Hoven 1829-1906.

Wilhelmina Gips, geb. 29 sept. 1843 in Dordrecht

Al op 17-jarige leeftijd (1846) trad Sophie met het Haagsche Orkest op met de aria van Elvira uit ,,La Muette de Portici" ( van Auber) en wist hiermee de zaal tot een buitengewoon enthousisme te brengen. En over een uitvoering van Sophia Offermans-van Hove van Schumann's ,,Der Rose Pilgerfahrt", en waarbij als toeschouwers Clara Wieck en Robert Schumann aanwezig waren...... Tijdens de uitvoering zat Schumann, stil luisterende, onzichtbaar in een hoek. Na afloop, bood hij haar een fraai gebonden exemplaar van zijn opus 112 aan en schreef er eigenhandig in: ,,Die anmuthsvolle Sängerin der ,,Rose" bittet diese Blätter anzunehmen, der Gärtner. Am 8ten Dec. 1853". Dit bovenstaand, uit ,, Nederlandsche zangeressen" overgenomen stukje geeft mooi weer, wat ik in het laatste stuk van Proloog ook al vermeldde en bedoelde te zeggen, alleen mooier verwoord.

Dit is de periode, waarin als grote voorbeelden vooral Aaltje Noordewier-Reddingius (sopraan) , haar kunstzuster Pauline de Haan-Manifarges (alt) en bij de heren Louis van Tulder (tenor) en Jacques Urlus (tenor) genoemd dienen te worden. G.S. de Bossan sprak over....,, de groote aera is ingeluid, waarin het aantal van onze concertzangeressen is uitgegroeid tot een ware heirschare".

Jacques Urlus, als ,,Siegfried", 1867-1935

Onderstaand krantenartikel, uit 1905, niet echt belangrijk, maar wel leuk, wil ik U niet onthouden - ,, Een drietal om trotsch op te zijn". Ook daar komt dat ,,enthousiasme" weer naar voren.

Uit het ,,Dagblad" van den 17den Januari 1905 knipte ik het volgende bericht. De drie begaafde Nederlandsche zangeressen, Jeannette de Jong, Anna Corver en Marie Snijders, maken op 't oogenblik voor de tweede maal eene kunstreis in Duitsland en vinden overal, waar zij optreden, een zeer gunstig onthaal.

Marie Snijders (Alt), Anna Corver (Mezzo sopraan), Jeannette de Jong (Sopraan)

Zoo zongen zij op het vijfde abonnements-concert te Baden-Baden, voor een zeer talrijk publiek, dat zij door haar' schoonen zang tot geestdrift brachten. Het ,,Bade Blatt" van 13 Januari wijdt eene uitvoerige beschouwing aan dit optreden, en zegt o.a. van de ,,drei Holländerinnen: ...maar een zoo eenparig enthousiasme, als zij hier wisten te wekken, behoort bij ons moeielijk tot warmte op te voeren publiek tot de groote zeldzaamheden. Zelfs het orkest, dat zich anders liefst terugtrekt, wanneer het zelf niet meer mee te spelen heeft, bleef aan de lessenaars zitten, om aandachtig te luisteren, en applaudisseerde met zijn kapelmeester om 't hardst de bevallige jonge dames met hare schoone stemmen en vlekkelooze voordracht.......Het artikel sluit met de woorden.....,,De uitvoering bood een zoo rein en edel genot, dat wij hartelijk verlangen de dames spoedig weer te zien."

Wel, wat zegt ge hiervan? Is het voor ons, Nederlanders, niet om trotsch op die dames te zijn?

Jeannette de Jong

"... In de jaren kort na 1890 heeft in ons land vaak van zich doen spreken de sopraan Jeannette de Jong. Zij is tal van malen als soliste op onze concertpodia verschenen en heeft toen steeds door haar mooie, klankrijke stem de sympathie en bewondering van velen gaande gemaakt. Ook is zij enige jaren de sopraan geweest van een prachtig ensemble, het Hollandsch Terzet, te zamen met Anna Corver, mezzo-sopraan, en Marie Snijders, alt. Dit terzet heeft alom in den lande en eveneens in het buitenland het grootste succes verworven .."

Uit Nederlandsche zangeressen van George S. de Bossan.

Na de Tweede wereldoorlog, in1946, ontstond de "Stichting De Nederlandse Opera". Deze ging in 1965 over in de huidige "De Nederlandse Opera Stichting". Hoewel in Nederland diverse opera gezelschappen actief zijn en waren: Stichting Operagezelschap Forum - in '94 overgegaan in de Nationale Reisopera - gedurende enkele jaren "De Zuid-Nederlandse Opera", en sinds 1990 'Opera Zuid', blijft een feit dat ons land veel meer een oratoriumcultuur kent, waarvan het beste voorbeeld wel de "Passie-koorts" rond Pasen is; daar hebben de calvinistische dominees uit de 17de en 18de eeuw, die het fenomeen opera fel bestreden, wel voor gezorgd.

Erna Spoorenberg

Veel van onze beste zangers en zangeressen zijn dan ook vaker in oratoria en concerten te beluisteren, dan in opera's. Elly Ameling zong in 1973 Mozart's "Ilia in Idemeneo" en dit bleef haar enige operarol. Voor de destijds wereldberoemde Jo Vincent gold hetzelfde: in 1939 zong zij de gravin in Mozart's "Le Nozze di Figaro". Gré Brouwenstijn was wèl een echte operazangeres; zij vierde haar triomfen echter voornamelijk in het buitenland, o.a. in Covent Garden, de Scala, Teatro Colon, Bayreuth en Glyndebourne. Ook Marijke van der Lugt was een echte operazangeres, zij zong in talrijke titelrollen, zowel bij Opera Forum, De Nederlandse Opera als in buitenlandse opera theaters: Covent Garden, Weense Staats Oper en in Verona. Erna Spoorenberg zong reeds als 14-jarige de "Koningin van de Nacht". Zij trad in heel Europa met veel succes op, en zong ook in Amerika en Rusland. Cora Canne Meijer is een alt/mezzo, die in veel Nederlandse producties optrad, maar ook in Glyndebourne en Salzburg. De mezzosopraan Sophia van Sante is zeer veelzijdig: zij zong zowel oratoria, liederen als opera's en blonk vooral uit in het moderne repertoire. Cristina Deutekom kreeg in het buitenland de bijnaam " De Hollandse Nachtegaal". Zij trad overal ter wereld met bijzonder veel succes op. Oorspronkelijk, zong zij vooral Mozart-opera's (Koningin der Nacht) , maar later hoofdzakelijk het Italiaans-dramatische repertoire: zij schitterde in "Norma, Turandot en Lucia di Lammermoor".

Maar er is momenteel nog veel meer "nieuw" talent in Nederland aanwezig. Ik beperk me voorlopig - afgezien van het verleden - tot enkele zangeressen en wel de mezzosopraan Jard van Nes (gestopt januari 2001) en de sopraan Charlotte Margiono. *) Tijdens een zakenreis naar New York, in 1989, was ik in de gelegenheid de platenzaak Tower Records te bezoeken en daar stond op de afdeling klassiek zowaar een eigen vakje voor Jard van Nes. Dit gaf me toch wel een beetje trots gevoel. Ik ging overigens weg met een aantal opnames van Maria Callas! Tot zover dit chronologisch overzicht, U vindt - of heeft reeds gevonden - meer als inleiding, en aanleiding tot deze site in de Proloog.

J.L.

*) Dit lijstje "nieuw talent" is intussen uitgebreid met o.a. Miranda van Kralingen, Margriet van Reisen, Cora Burggraaf en Eva-Maria Westbroek.

Choose English as language/ Kies Nederlands als taal

(p) 2007 Dutch Divas